.jpg)
του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη
15 Αυγούστου: Η γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου
«Τη ενδόξω Κοιμήσει σου ουρανοί επαγάλλονται». Με αυτούς και άλλους παρόμοιους
γεμάτους κατάνυξη στίχους, οι υμνογράφοι της Εκκλησίας μας «υποδέχονται» τη θεία και
πάντιμη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η 15 η Αυγούστου δεν φέρει το βάρος ενός
θλιβερού αποχωρισμού. Αντίθετα, αποτελεί ένα χαρμόσυνο πανηγύρι και μια λαμπρή
γιορτή της αθανασίας. Δικαίως ο Δεκαπενταύγουστος αποκαλείται το «Πάσχα του
καλοκαιριού»! Είναι η μεγαλύτερη θρησκευτική γιορτή των Ελλήνων, που βιώνεται με
μοναδική κατάνυξη στην καρδιά της θερινής περιόδου. Την ημέρα αυτή, αναβιώνει μια
βαθιά ριζωμένη παράδοση: όλοι αναζητούν την επιστροφή στις πατρογονικές εστίες.
Άνθρωποι κάθε ηλικίας ανταμώνουν με τους δικούς τους, για να βρεθούν μαζί γύρω από
τα ξωκλήσια, τις εκκλησιές και τα αμέτρητα προσκυνήματα της Παναγίας. Εκεί, μέσα σε
μια ατμόσφαιρα μοναδικής κατάνυξης, απολαμβάνουν τους μελίρρυτους ύμνους και
συμμετέχουν στα παραδοσιακά πανηγύρια. Είναι η στιγμή που οι καρδιές των πιστών
ενώνονται, για να αναφωνήσουν μαζί τη μυρόπνοη ευχή: «Υπεραγία Θεοτόκε, σώσον
ημάς!».
15 Αυγούστου 1940: Ο τορπιλισμός της «Έλλης»
Η ημέρα αυτή, όμως, φέρει και το αποτύπωμα κορυφαίων γεγονότων της ιστορίας και της
πολιτικής μας ζωής που οφείλουμε να κρατάμε ζωντανά στη μνήμη μας. Ήταν 15
Αυγούστου του 1940. Το καταδρομικό «Έλλη» βρισκόταν αγκυροβολημένο έξω από τον
κυματοθραύστη του λιμανιού της Τήνου. Σημαιοστολισμένο και με το πλήρωμά του
παραταγμένο στο κατάστρωμα, ετοιμαζόταν να αποδώσει τιμές κατά την περιφορά της
θαυματουργής εικόνας της Μεγαλόχαρης. Οι καμπάνες ηχούσαν χαρμόσυνα,
διασαλπίζοντας το μεγάλο γεγονός της Χριστιανοσύνης. Ακριβώς στις 8:25 το πρωί, ο
ουρανός σχίστηκε. Μια τορπίλη από το ιταλικό υποβρύχιο «Delfino» έπληξε το ελληνικό
πολεμικό πλοίο στο μηχανοστάσιο, ενώ άλλες δύο αστόχησαν βρίσκοντας τον
κυματοθραύστη. Μέσα σε περίπου μία ώρα, το «Έλλη» βυθίστηκε, παρασύροντας στον
υγρό τάφο εννέα μέλη του πληρώματος και αφήνοντας πίσω δεκάδες τραυματίες. Η δόλια
και πειρατική εκείνη «πράξη» του ιταλικού υποβρυχίου δεν λύγισε το φρόνημα των
Ελλήνων· αντίθετα, χαλύβδωσε τις ψυχές τους. Ακόμη μεγαλύτερη, όμως, ήταν η ασέβεια
και η ανευλάβεια που έδειξαν οι επιδρομείς, περιφρονώντας τη μεγάλη γιορτή της
Παναγίας. Αυτή η ιεροσυλία δεν έμεινε ατιμώρητη. Η Θεοτόκος έγινε η Υπέρμαχος
Στρατηγός, που ενέπνευσε, σκέπασε και καθοδήγησε τους στρατιώτες μας στα παγωμένα
βουνά της Βορείου Ηπείρου, οδηγώντας τους στη συγγραφή της αθάνατης εποποιίας του
’40.
15 Αυγούστου 1944: Η θυσία της Ελένης Βαλλιάνου
Τέσσερα χρόνια αργότερα, στις 15 Αυγούστου του 1944, μια άλλη σελίδα ηρωισμού
γράφτηκε μακριά από την πατρίδα. Έξω από την πόλη των Καννών στη Γαλλία, οι
γερμανικές κατοχικές δυνάμεις εκτέλεσαν την Ελένη Βαλλιάνου μαζί με ακόμη είκοσι τρεις
συγκρατούμενούς της, αφού πρώτα την υπέβαλαν σε φρικτά βασανιστήρια στο τοπικό
αρχηγείο της Γκεστάπο. Η Ελένη Βαλλιάνου, μια πραγματική ηρωίδα της Γαλλικής
Αντίστασης κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, δικαίως χαρακτηρίστηκε ως η «Νέα Ζαν ντ'
Αρκ» της Γαλλίας. Ήταν ελληνικής καταγωγής, κόρη του Κεφαλλονίτη πλοιοκτήτη Μαρίνου
Βαλλιάνου και της Δανάης (το γένος Βαλλιάνου). Αν και η οικογένειά της ζούσε αρχικά στο
Άσκοτ της Αγγλίας και μετακόμισε στις Κάννες το 1924, η πλούσια και άνετη ζωή της
άλλαξε ριζικά με την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο
πατέρας της, Μαρίνος, ήταν ανιψιός του μεγάλου εθνικού ευεργέτη Παναγή Βαλλιάνου, ο
οποίος διέθεσε το μυθικό για την εποχή ποσό των τριών εκατομμυρίων χρυσών δραχμών
για την ανέγερση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος που φέρει το όνομά του, ενώ στην
είσοδό της δεσπόζει μέχρι σήμερα ο εμβληματικός ανδριάντας του.
15 Αυγούστου 1959: Η Κοίμηση του Οσίου Ιωσήφ του Ησυχαστή
Χρόνια αργότερα, μια άλλη, ξεχωριστή πτυχή της ημέρας αυτής φωτίζει την εκκλησιαστική
μας ιστορία: στις 15 Αυγούστου του 1959 κοιμήθηκε ο Όσιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής. Η
Θεοτόκος εκπλήρωσε την υπόσχεσή Της προς εκείνον, παραλαμβάνοντας την αγία του
ψυχή την ημέρα της δικής Της ενδόξου Κοιμήσεως. Η επίγεια πορεία του Γέροντα Ιωσήφ
θύμιζε τους μεγάλους ασκητές της ερήμου. Υπήρξε ανδρείος πολεμιστής κατά των παθών,
υποβάλλοντας το σώμα του σε ακραία άσκηση και ταλαιπωρία. Με οδηγό και πρότυπο την
Παναγία, αξιώθηκε να αποκτήσει απόλυτη καθαρότητα και αγνότητα ψυχής και σώματος.
15 Αυγούστου 1980: Το «αντίο» στη Μαρία Δεσύλλα-Καποδίστρια
Επίσης, στις 15 Αυγούστου αλλά του έτους 1980, έφυγε από τη ζωή η Μαρία Δεσύλλα -
Καποδίστρια, η πρώτη εκλεγμένη γυναίκα δήμαρχος στη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
Γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου του 1898 και ήταν δισέγγονη του Γεωργίου Καποδίστρια,
αδελφού του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, Ιωάννη Καποδίστρια. Σε νεαρή ηλικία
παντρεύτηκε τον Κερκυραίο διπλωμάτη Λουδοβίκο-Σπυρίδωνα Σκάρπα, με τον οποίο
απέκτησε δύο κόρες, την Ελένη και τη Δαρεία. Το 1935 ενώθηκε σε δεύτερο γάμο με τον
Κερκυραίο βιομήχανο Σταμάτιο Δεσύλλα, ο οποίος αργότερα εξελέγη δήμαρχος Κέρκυρας.
Μετά τον θάνατό του τα Χριστούγεννα του 1955, η Μαρία Δεσύλλα έθεσε υποψηφιότητα
και τον αντικατέστησε στη δημαρχία, κερδίζοντας τις αναπληρωματικές εκλογές του 1956.
Εκκλησίες στην Ερμιονίδα
Στον Δήμο Ερμιονίδας οι ναοί που είναι αφιερωμένοι στο όνομα της Θεοτόκου είναι
πολυάριθμοι τιμώντας κάθε σταθμό της επίγειας και της ουράνιας πορείας Της, όπως
αυτοί αναφέρονται στο εορτολόγιο της εκκλησίας μας. Τον Δεκαπενταύγουστο πανηγυρίζει
με ξεχωριστή θρησκευτική μεγαλοπρέπεια ο δεύτερος ενοριακός ναός της Ερμιόνης η
«Παναγία», καθώς και το Μοναστήρι της Παντάνασσας στο Κρανίδι. Την τιμητική τους
έχουν, επίσης, τα Καθολικά της Ιεράς Μονής των Αγίων Αναργύρων Ερμιόνης αλλά και
της Ιεράς Μονής Ζωοδόχου Πηγής στην είσοδο της Κοιλάδας, ενός μοναστηριού που
σήμερα λειτουργεί ως Μετόχι των Αγίων Αναργύρων. Παράλληλα εορτάζει και το γραφικό
εκκλησάκι της Κοιμήσης της Θεοτόκου στους Φούρνους.
Η ιστορική σφραγίδα του Καστρίου του 1808
Τέλος, να υπενθυμίσουμε ότι ακόμη και η ιστορική σφραγίδα της τότε «Πολιτείας
Καστρίου» (της σημερινής Ερμιόνης) του 1808, έφερε ως σύμβολό της την εικόνα της
Κοιμήσεως της Θεοτόκου, μαρτυρώντας πως η Παναγία υπήρξε ανέκαθεν η καταφυγή και
η σκέπη του τόπου.
Σημ. «Κοίμηση της Θεοτόκου», έργο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Σήμερα βρίσκεται
στον ομώνυμο Ιερό Ναό στην Ερμούπολη της Σύρου. Η φωτογραφία είναι από την
Αργολική Βιβλιοθήκη
