ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ Του Γιάννη Λακούτση

 ΕΞΟΔΟΣ  ΤΟΥ  ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ

Στο  Μεσολόγγι  Αγαρηνοί; Διώξτε  τους  παλληκάρια!

τ’ασκέρι  από  το  κάστρο  σας, το  στόλο  απ’  το  γιαλό.

Τη  ναυαρχίδα  με  τριπλά  κανόνια  και  ζωνάρια

Κι  αυτόν  τον  καπετάν  πασά  θα  κάψω  με  καλό.

ΚΙ  αν  διπλαρώσω  μια  φορά  και  το  μπουρλότο  ανάψω

Με  φλόγες  τ’ όνομά  μου  εγώ  στην  πρύμνη  της  θα  γράψω.

Β. Ουγκώ

 

Τη νύχτα μεταξύ 10ης και  11ης  Απριλίου του  1826,  ύστερα  από  12  μήνες  πολιορκίας, οι  έγκλειστοι  Μεσολογγίτες  πραγματοποιούν  ηρωική  έξοδο.  Τα  πυρομαχικά  και  τα  τρόφιμα  είχαν  τελειώσει  προ  πολλού. Η  μόνη  επιλογή  ήταν  προσπάθεια  διαφυγής  ανάμεσα  σε  χιλιάδες  ένοπλους  άνδρες  του τουρκοαιγυπτιακού στρατού. Αυτή  ήταν  η  δεύτερη  πολιορκία  που  βίωνε  το  Μεσολόγγι,  που  είχε  επαναστατήσει  ενάντια  στον οθωμανικό  ζυγό  στις  20  Μαΐου  1821. Η πρώτη  πολιορκία  τέλη  του  1822,  διήρκησε  λίγους  μήνες  και  κατέληξε  με  ήττα  των  Τούρκων. Λεπτομέρειες  για  τη δεύτερη ηρωική έξοδο πληροφορούμαστε  από  τον  Τύπο της  εποχής.( ΓΕΝΙΚΗ  ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ 26, 29 Μαΐου και  2 Ιουνίου 1826).  Πρόκειται για  συγκλονιστικές  μαρτυρίες  φρίκης,  όσων  επέζησαν εκείνη  τη  νύχτα:  

Περί  των  τελευταίων  στιγμών  του  Μεσολογγίου                                                                   και  της  ηρωικής  αναχωρήσεως  της φρουράς.

Αι τροφαί  είχαν  αρχίσει  προ  ημερών  βαθμηδόν  να  ελαττούνται,  εως  ότου  εξέλιπον  διόλου  περί  τας  25  του  Μαρτίου.  Κατ’ εκείνας  τας  ημέρας  έφθασε  και  η  παρά  του  ναυάρχου  Μιαούλη  διοικουμένη  μοίρα  και  επροσπάθει  να  ανοίξη  την  λίμνην,  δια  να  εμβάση  τροφάς,  αλλ’  ο  εχθρός  είχε  προκαταλάβει  όλας  τας  εισόδους,  κατασκευάσας  επ’ αυτών  κανονοστάσια,  τα  οποία  κατέσταινον  αδύνατον  την   εισχώρησιν  των  βαρκών  του  στόλου  μας,  όστις,  ων  ολιγάριθμος  και  μη  έχων  ικανούς  ναύτας,  δεν  εδύνατο  να  αποχωρίζεται  πολύν  καιρόν  από  αυτάς… Άρχισε  λοιπόν  (σ.σ. η φρουρά)  να  τρέφεται  με  κρέατα ίππων,  μουλαρίων,  όνων,  σκύλων,  γατών,  ποντικών,  με  καβούρους  της  θαλάσσης,  τους  οποίους  ηγόραζον  ακριβά,  πυροβολούμενοι από  τα  λαντζόνια  του  εχθρού,  και  τελευταίον  με  αρμύρας,  φυτά  φυόμενα  παρά  την  λίμνην,  τα  οποία  αδυνάτιζαν  έτι  μάλλον  τους τρώγοντας,  ερεθίζοντα  την  κένωσιν. Εις  τοιαύτην  κατάστασιν  πολλοί  των  ασθενών  απέθνησκον,  και  άλλοι  δια  την  ακαθαρσίαν  της  τροφής,  ή  την  παντελή  στέρησιν,  έπιπτον  λιποθυμημένοι  κατά  γης...Κατά  δυστυχίαν  ένας  βούλγαρος ή  Σέρβος,  εξελθών  εκ  της  φρουράς,  αυτομόλησε  προς  τους  εχθρούς  και  εφανέρωσε  και  τον  σκοπόν  και  το  σχέδιον,  και  την  ημέραν  της  εξόδου. Ως  τρείς  χιλιάδες  εσυμποσούντο  οι  στρατιώται  της  φρουράς  ομού  με  τους  ασθενείς,  οίτινες  εδύναντο  οπωσούν  βοηθούμενοι  να  κινηθώσι  και  να  σωθούν  από  τον  κίνδυνον,  ως  χίλιοι  οι  εργάται  και  άλλοι  μη  ικανοί  δια  τα  άρματα,  και  υπέρ  τας  πέντε  χιλιάδας  τα  γυναικόπαιδα.  Οι  ασθενείς  και  πολλοί  άλλοι  αδύνατοι είχαν  απόφασιν,  εάν  έβλεπον  δύσκολον  και  την  στιγμήν  εκείνην  το  επιχείρημα,  να  καώσι  μέσα  εις  τα  οσπίτια,  και  πολλοί  γέροντες  και  γυναίκες  με  τα  παιδία των  δεν  εφρόντιζαν  τίποτε  άλλο,  ειμή πως  να  μη  

27 Σεπτεμβρίου 1831/Η δολοφονία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια Γιάννης Σπετσιώτης – Τζένη Ντεστάκου

 

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ

27 Σεπτεμβρίου 1831/Η δολοφονία του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια

Γιάννης Σπετσιώτης – Τζένη Ντεστάκου

Έχουν περάσει εκατόν ενενήντα τέσσερα χρόνια από την αποφράδα εκείνη Κυριακή της 27ης Σεπτεμβρίου 1831 που ο Καποδίστριας φτάνοντας ξημερώματα στην είσοδο της εκκλησίας του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο, σωριάζεται νεκρός στο λιθόστρωτο της πόλης από τις σφαίρες του Κωνσταντίνου και το μαχαίρι του Γεωργίου Μαυρομιχάλη.1

Την ίδια μέρα της δολοφονίας συνήλθαν οι γερουσιαστές και εξέλεξαν «Διοικητικήν Επιτροπήν της Ελλάδος» με πρόεδρο τον Αυγουστίνο Καποδίστρια,2 αδελφό του Κυβερνήτη και μέλη τους Θεόδωρο Κολοκοτρώνη3 και Ιωάννη Κωλέττη, με βασικό στόχο τη διαφύλαξη της ηρεμίας και της ασφάλειας στη Χώρα. Το γεγονός μαθεύτηκε πολύ γρήγορα και ο, από τα πανάρχαια χρόνια,ευαίσθητος, σε τέτοια τραγικά γεγονότα. λαός μας, σύνθεσε το μοιρολόγι του και ο θρήνος απλώθηκε σ΄ ολόκληρη τη Χώρα.

Μια Κυριακή ξημέρωσε, μην είχε ξημερώσει

ο Κυβερνήτης κίνησε να πάει στην εκκλησιά.

Στην πόρτα οπού επάτησε, σκύβει να προσκυνήσει.

Ο Γιώργης και ο Κωνσταντής, δυο μπέηδες της Μάνης

μια πιστολιά του ρίξανε, φαρμακερό μαχαίρι.4

Αντιδράσεις, όμως, δεν υπήρξαν μόνο από τον λαό. Επιστολές που εξέφραζαν την αγανάκτηση και τη λύπη τους για τη δολοφονία του Καποδίστρια έστελναν και διάφορες υπηρεσιακές αρχές του Κράτους. Αναφέρουμε, με βάση σχετικό έγγραφο, τις επιστολές των ειρηνοδικών των επαρχιών Κρανιδίου, Μονεμβασίας, Πατρών και Γαλαξιδίου προς την επί της Δικαιοσύνης Γραμματεία (Υπουργείο) με τις οποίες, εκτός των άλλων, δήλωναν και την αφοσίωσή τους στην τριμελή Διοικούσα Επιτροπή.5

26 Σεπτεμβρίου: Ημέρα μνήμης για την Ερμιόνη! Η βύθιση του αντιτορπιλικού «ΒΑΣΣΙΛΙΣΑ ΟΛΓΑ»

26 Σεπτεμβρίου: Ημέρα μνήμης για την Ερμιόνη!

Η βύθιση του αντιτορπιλικού «ΒΑΣΣΙΛΙΣΑ ΟΛΓΑ»

Γιάννης Σπετσιώτης – Τζένη Ντεστάκου

Στις επιχειρήσεις για την κατάληψη των Δωδεκανήσων μεταξύ των πρώτων πλοίων που χρησιμοποιήθηκαν από τους Άγγλους, λόγω και των προηγούμενων επιτυχιών του, ήταν το Αντιτορπιλικό «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ» με κυβερνήτη τον γενναίο Πλωτάρχη Γ. Μπλέσσα.

Σ’ αυτό υπηρετούσε τη θητεία του ως δίοπος - πυροβολητής και ο «δικός μας» Ερμιονίτης ήρωας Αργύρης Στεργίου. Τέσσερις περίπου μήνες πριν από το τραγικό τέλος εκείνου του πολεμικού μας πλοίου και του πληρώματός του, στις 2 Ιουνίου 1943, το Α/Τ «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ» με το Αγγλικό Α/Τ «JERVIS» πυρπόλησαν με επιτυχία τρία Α/Τ εχθρικά πλοία κι ένα τορπιλοβόλο. 

Τότε με Β.Δ. από 4 Αυγούστου 1943 απενεμήθη στον Αργύρη Στεργίου και στα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος το «Μεττάλιον Εξαιρετικών Πράξεων», ενώ ο Κυβερνήτης τιμήθηκε με το «Αργυρούν Αριστείον Ανδρείας».

Στις 25 Σεπτεμβρίου 1943 το «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ» και το Αγγλικό Α/Τ «INTREPIO» διατάχθηκαν να αποπλεύσουν από την Αλεξάνδρεια. Ύστερα από επιθετική περιπολία στο στενό της Κάσου αγκυροβόλησαν το πρωινό της 26ηςΑυγούστου στο Πόρτο Λακκί της Λέρου.

Στις 10 το πρωί και ενώ το πλήρωμα ξεκουραζόταν από την ολονύχτια περιπολία ακούγοντας από το ραδιόφωνο την κυριακάτικη Θεία Λειτουργία, σμήνη εχθρικών αεροπλάνων επετέθησαν κατά των δύο Α/Τ πλοίων. Τα Α/Α πυροβόλα και πολυβόλα των δύο πλοίων έβαλαν εναντίον των γερμανικών αεροπλάνων που πετώντας χαμηλά έριχναν τις βόμβες τους, ενώ τα πολυβόλα τους χτυπούσαν τους πυροβολητές των δύο πλοίων (ομοχειρία).

Μέσα σε λίγο χρόνο τα πλοία δέχτηκαν πληθώρα βομβών και βυθίστηκαν, αφού το «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ» κόπηκε στα δύο. Ο Κυβερνήτης, ο Ύπαρχος, ο Α΄ Μηχανικός, τρεις αξιωματικοί, δεκαπέντε υπαξιωματικοί και πενήντα ναυτοδίοποι ακολούθησαν το πλοίο τους στον υγρό τάφο.

Με Β.Δ. από 7 Οκτωβρίου 1943 όλοι τους προήχθησαν επ’ ανδραγαθία. Έτσι ο Αργύρης Στεργίου (Α.Μ. 51413) από Δίοπος προήχθη σε Υποκελευστή Β΄, ενώ με Β.Δ. από 15 Οκτωβρίου 1943 του απενεμήθη «ο Πολεμικός Σταυρός Γ’ τάξεως». Τέλος, να αναφέρουμε ότι πριν από δύο χρόνια (1-10-2018) δημοπρατήθηκε συνοπτική έκθεση, αποτελούμενη από έξι δακτυλογραφημένες σελίδες, της βύθισης το Α/Τ «ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ» του ανθυποπλοιάρχου Ε. Γουργούρη,που υπηρετούσε τότε στο πλοίο και διασώθηκε. 

Αγαπητοί αναγνώστες,

Να μία ακόμη σελίδα της νεότερης ιστορίας της Ερμιόνης ολοζώντανη, σιωπηρή, αλλά εύγλωττη! Σε μας απομένει να τη θυμόμαστε και να την τιμάμε!

ΠΗΓΗ: 

Νικόλαος Ιωάν. Λάχανος, «Δόξα και Δάφνες», Αθήνα 1991

2

 

Η προέλευση των κρανιδιώτικων επωνύμων στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (Ρίζα: ελληνική, αρβανίτικη, τουρκική, λατινική)

 

Η προέλευση των κρανιδιώτικων επωνύμων στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (Ρίζα: ελληνική, αρβανίτικη, τουρκική, λατινική)[1] | Μαρίνα Τσιρτσίκου, Ιστορικός, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ/ΔΙΣ) – Υποψήφια Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

---

 

Το Κρανίδι ανήκει στον νομό Αργολίδας, είναι πρωτεύουσα του Δήμου Ερμιονίδας και βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της Πελοποννήσου. Με την παρούσα έρευνά μου αναλύω την ετυμολογική προέλευση των κρανιδιώτικων επωνύμων στο δεύτερο μισό του 19^ου αιώνα με ρίζα: ελληνική, αρβανίτικη, τουρκική και λατινική.

Ως εργαλείο της έρευνάς μου χρησιμοποιώ τα επώνυμα από το «Μητρώο Αρρένων Κρανιδίου». Συγκεκριμένα, έχω δημιουργήσει μια βάση δεδομένων με το πρόγραμμα εισαγωγής δεδομένων Excel και τους τύπους συναρτήσεων (IF, SUM) από το 1842 έως το 1890 με ποιοτικό δείγμα διακοσίων επωνύμων, από τους εγγεγραμμένους στο μητρώο. Τα επώνυμα διακρίνονται ποιοτικά και ποσοτικά ανάλογα με την ετυμολογική ρίζα τους: ελληνική, αρβανίτικη, τουρκική και λατινική. Επίσης, για την έρευνά μου χρησιμοποίησα βιβλιογραφία, λεξικά και προφορικές μαρτυρίες.

 

1. Το Κρανίδι και οι κάτοικοι του

Περισσότερα στην argolikivivliothiki 

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Π. ΡΕΠΟΥΛΗΣ Ερευνώντας και αξιολογώντας πτυχές της προσωπικότητάς του του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Π. ΡΕΠΟΥΛΗΣ

Ερευνώντας και αξιολογώντας πτυχές της προσωπικότητάς του

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Καθοριστικό ρόλο στην οικοδόμηση σταθερού χαρακτήρα και στη διαμόρφωση ηθικής προσωπικότητας του νεαρού Ρέπουλη, θεωρώ πως έπαιξαν η απώλεια του πατέρα του σε μικρή ηλικία και η αυστηρή αγωγή που έλαβε στη συνέχεια από την οικογένειά του. Ανέλαβε πρόωρα οικογενειακές υποχρεώσεις και υποσχέθηκε στον εαυτό του να προχωρήσει τη ζωή του ακολουθώντας τον δρόμο της αρετής, των σπουδών, των «γραμμάτων» και της εργασίας. Ανάλογα σφυρηλατήθηκε, διαμορφώθηκε, ενισχύθηκε και εκφράστηκε ο συναισθηματικός του κόσμος. Τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του Ρέπουλη ήταν αναμενόμενα: η εργατικότητα, η εντιμότητα, η υπευθυνότητα, η ακεραιότητα, η πίστη του σε αρχές και αξίες. Ανιδιοτελής, διορατικός, ειλικρινής, λιτός, δίκαιος,αυστηρός πρώτα με τον εαυτό του και στη συνέχεια με τους άλλους. Καμιά εξάρτηση από τον πλούτο και τα υλικά αγαθά. Οι αρετές του αναγνωρίσθηκαν γρήγορα από τον αρχηγό του Κόμματος των Φιλελευθέρων και πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος τον εμπιστευόταν απόλυτα,τον είχε άμεσο συνεργάτη και τον όριζε αντικαταστάτη του, όταν απουσίαζε. Μελετώντας την Ιστορία της Ελλάδας εκείνων των ταραγμένων χρόνων και την υπάρχουσα βιβλιογραφία για τον Ρέπουλη, τις ομιλίες του στη Βουλή και τις διαλέξεις του για διάφορα εθνικά και κοινωνικά γεγονότα, διακόσια και πλέον έγγραφα που αφορούσαν την ενασχόλησή του με την πολιτική και τη συμμετοχή του στις κυβερνήσεις του Ελευθερίου Βενιζέλου, καθώς και τις επικήδειες ομιλίες του, συμπεραίνουμε ό,τι:

Οι χαρακτηρισμοί που αποδόθηκαν στο πρόσωπό του δεν απέχουν καθόλου από την πραγματικότητα. Γιατί πώς μπορείς να χαρακτηρίσεις έναν άνθρωπο που ενώ κατείχε μια τέτοια θέση, έδινε λεπτομερή αναφορά και για τα πλέον ασήμαντα θέματα στον Ελευθέριο Βενιζέλο, όταν αυτός απουσίαζε από την πρωτεύουσα; Κι εκείνος αναγνωρίζοντας και τιμώντας την αφοσίωση, την εντιμότητα και την υπευθυνότητα που τον διέκριναν, τού εκμυστηρευόταν τις μύχιες σκέψεις του, μοιραζόταν μαζί του όλα όσα τού μετέφεραν οι συνεργάτες του ζητώντας πάντα την άποψή του και αποκαλώντας τον «άλλο του εαυτό»! Και ποια άποψη μπορείς να εκφράσεις για έναν άνθρωπο που ποτέ δεν έδωσε το δικαίωμα να κατηγορηθεί για αθέμιτες συναλλαγές, κρυφές συμφωνίες, παράνομο πλουτισμό και τα παρόμοια;

Το Κάστρο της Θερμησίας – Λίνος Γ. Μπενάκης

Το ενδιαφέρον για τα μεσαιωνικά κάστρα της Ελλάδας αναζωπυρώθηκε τελευταία με την ίδρυση της «Ένωσης Πόλεων με Μεσαιωνικά Κάστρα», που αριθμεί ήδη 48 μέλη, νομαρχίες και δήμους από όλη την Ελλάδα. Έχει κατατεθεί μάλιστα και πρόταση να καθιερωθεί η 24η Ιουνίου ως «Ημέρα των Κάστρων» με κατάλληλες εκδηλώσεις και εορτασμούς. Το ζητούμενο είναι η ανάδειξη, προβολή και δημιουργική αξιοποίηση όλων αυτών των θαυμάσιων κτισμάτων κατοικίας και άμυνας. Πολύ σύντομα θα έχουμε το πρώτο καλά οργανωμένο Μουσείο μέσα στο Κάστρο στο Χλεμούτσι της Ηλείας, (το σημαντικότερο κάστρο του Πριγκιπάτου της Αχαΐας). Εκείνο που λείπει είναι η «στοργή» από το ευρύ κοινό, καθώς δεν έχουν ακόμα ενταχθεί στον εθνικό μας κορμό ως αναπόσπαστα κομμάτια του ιστορικού μας  τοπίου.

Η επισκεψιμότητα των κάστρων, που είναι μία από τις επιδιώξεις της «Ημέρας των Κάστρων», αυξάνει τις τουριστικές δυνατότητες  κάθε περιοχής. Επιπλέον υπάρχουν σήμερα ευρωπαϊκά προγράμματα και δίκτυα για κάστρα και φρούρια σε όλη την Ευρώπη με ανταλλαγές εμπειρίας και καλλιέργεια επιστημονικού διαλόγου για την συντήρηση και μελέτη της ιστορίας τους.

Η νέα αυτή πραγματικότητα κάνει πολύ επίκαιρη την μελέτη και προβολή ενός από τα πιο μικρά αλλά με πλούσια ιστορία Κάστρα της Ελλάδας, το Κάστρο της Θερμησίας στην Ερμιονίδα. Και είναι ευτύχημα ότι τα τελευταία χρόνια η Τοπική αυτοδιοίκηση είχε την πρωτοβουλία να βελτιώσει την πρόσβαση προς το Κάστρο και να το φωταγωγήσει υποβλητικά.

 

Κάστρο Θερμησίας. Φωτογραφία από τον ιστότοπο, «Περιήγηση στα Μνημεία της Αργολίδας». Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.

 

Δύο χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά της Κοινότητας της Θερμησίας σε μικρή απόσταση από την ακτή του διαύλου Ερμιονίδας – Ύδρας υψώνεται ξαφνικά πάνω από καλλιεργημένα χωράφια και νεότερους πορτοκαλεώνες ένα συγκρότημα απόκρημνων ασβεστολιθικών  βράχων με διεύθυνση νότια και ύψος 350 μ. περίπου. Τους βράχους αυτούς στεφανώνουν τα ερείπια του μεσαιωνικού Κάστρου της Θερμησίας.

Περισσότερα: https://argolikivivliothiki.gr

Ηφαιστειακά στιχουργήματα της Θήρας του 1866. Του Γιάννη Λακούτση

Ηφαιστειακά στιχουργήματα της Θήρας του 1866

 Του Γιάννη Λακούτση

Τη νύχτα της  18^ης   Ιανουαρίου  του  1866, έγινε ο πρώτος και ισχυρότερος  σεισμός μεγέθους  6,2  R,  εξαιτίας  του  οποίου  καταστράφηκαν  50  οικίες  και  2 εκκλησίες στη  Νέα  Καμμένη. Ο  Β.  Κυριαζόπουλος(1)  διασώζει  ένα  παλαιό  ημερολόγιο υπό μορφήν στιχουργήματος, γραμμένο  από  τον  πλοίαρχο  Νικόλαο Συρίγο, ο οποίος κατοικούσε στην  Οία, ακριβώς πάνω από  το  ηφαίστειο και  παρακολουθούσε από  ψηλά την εξέλιξη των φαινομένων, Το  ημερολόγιο αυτό  βρίσκεται στη βιβλιοθήκη του λαογραφικού Μουσείου  Μυκόνου. 

Η δεκάτη και ογδόη ήτον Ιανουαρίου / ότε το από Βουλκάνου και Αγίου  Γεωργίου, / Ακρωτήριον της νήσου ήρξατο να χαμηλόνη, / κι όσοι είδον τούτο,  οτ’ η θάλασσα φουσκόνει / έλεγον εκ των ανέμων ήτινος αιτίας άλλης / πλην επί ημέρας δύο μετά φρίκης των μεγάλης / περισσότερον την νήσον βλέποντες βυθιζομένην,/ οι εις ταύτην ευρεθέντες, και εις δύο σχιζομένην / εν τω μεταξύ Βουλκάνου και Αγίου Γεωργίου / εις την εικοστήν ως είπον τότε Ιανουαρίου, / και προς τούτοις τας οικίας του Βουλκάνου σχιζομένας / βλέποντες  κι εις της θαλάσσης τα νερά βυθιζομένας, / ούτοι προς ημάς αμέσως έτρεξαν πεφωβισμένοι / αναγγέλοντές μας ότι εχαμηλόν’ η Καμμένη. / Με την είδησιν συγχρόνως έτυχε σεισμός να γίνη / ώστε φρικτωτάτη ήτον η δεινή στιγμή εκείνη. Ο λαός τα του  Ηφαίστου κατορθώματα γνωρίζων / όλοι έκλαιον και ταύτα εις προς άλλον ενθυμίζων / δεν εγνώριζον κατόπιν ποίαν συμφοράν μεγάλην / και κακά να κάμη, μέλλει εις αυτή την νήσον πάλιν / Εις δε τους βαθείς λιμένας των Καμμένων τούτων νήσων / λιμενίζομεν τα πλοία δένοντάς τα δι αλύσων / κι εδώ έτυχον να είναι όλα τώρα συνηγμένα / τα θηραϊκά μας πλοία διαμένοντα δεμένα. / Οι δε κύριοι των πλοίων κράζοντες μεγαλοφώνως / προσεκάλουν πάντα ναύτην όλοι τρέχοντας συγχρόνως / προς διάσωσιν των πλοίων. Ως δε ήλθον εις τα πλοία, / των οποίων λυτά τότε είχον όλα τα πανία / και πολλά αυτών δεν ήτο εντελώς σαβουρομένα,/ δένοντας ευθύς πανία ,όσα μεν λιμενισμένα / ήσαν εις τα Δυο νησία τα μετέφερον εις άλλα / μέρη άθλια της Θήρας κι εις την λεγομένην Σκάλα./ όσα δε εις τον λιμένα του αγίου Γεωργίου / έτυχον, και να εξέλθουν ένεκα του εναντίου / μη δυνάμενα ανέμου, ολ’ οι πλοίαρχοι εν βία / εις την Παλαιάν Καμμένην αναρίθμητα σχοινία / δένοντες και δια τούτων σύροντες εκ του λιμένος / τα εξέφερον τα πλοία, ο καθείς απελπισμένος / μεταφέροντές τα όλα εις το άντικρυ νησίον / της Καμμένης και εις Θήραν και πολλά αυτών εις Ίον / κατά την νύκτα ταύτην (21 Ιαν.) / φλόγα επί του Βουλκάνου είδομεν ερυθροτάτην.

Όταν έφθασεν η πρώτη του μηνός Φεβρουαρίου, / άμα έγινεν ημέρα με την λάμψιν του Ηλίου / Μας εφανερώθην κι άλλη εξατμιζομένη νήσος /περί τους εξακοσίους ή οκτακοσίους ίσως / πόδας προς δυσμάς της άλλης νέας Ηφαιστείου νήσου / και εν τη ημέρα ταύτην ονομάσθησαν εξίσου / υπ’ αυτών των γεωλόγων η μικρά και η μεγάλη / η Αφρόεσα η μία, ο Γεώργιος η άλλη.

Την ακόλουθον ημέραν, την δεκάτην του μηνός, / σκεπασμένος ήτον όλος ο μεγάλος ουρανός./ Από νέφη του Βουλκάνου, ωσάν πίσαν μελανά / άλλα νέφη γω δεν είδα ως εκείνα πουθενά, / και περί την μεσημβρίαν έπλεον εκεί κοντά / εις την νήσον Γεωργίου, και αυτή ως να βροντά, / έκαμεν μεγάλον κρότον και εις εν νέφος τρομερόν / έκαμεν την μέραν νύκτα εις ανέλπιστον καιρόν. / Επετούσε τόσας λάβας αναμμένας υψηλά / κι έβλεπες την θάλασσα άσπρην ως θερμόν ν’ ανακυλά, / όταν έπιπτον αι πέτραι αναμμέναι ως βροχή / ώστε μαύρησε το φως μου η τοσαύτη ταραχή. 

Η μία μέρα έφευγεν και καθεξής η άλλη / κι η συμφορά μας ηύξανε κι εγείνετο μεγάλη. / τα πάντα εις χειρότερον ανεμοτί πηγαίνουν / και αι εκρήξεις κι οι σεισμοί όλα ομού πληθαίνουν / οι κάτοικοι εβλέπομεν αυτά και φοβισμένοι / ουδείς ημών εγνώριζεν τι μέλλον μας προσμένει / αρκούσε μία έκρηξις / μακρύτερα να φθάση / τους μύδρους της και όλους μας ημάς να κατακαύση / αρκούσε μία δόνησις τους οίκους να κρημνήση / και υπό τούτους όλους μας νεκρούς να μας αφήση / αρκούσε μιάν αποφορά κακή του Ηφαιστείου / να αφαιρέσει παρ ημών την όψιν του ηλίου, / και όλοι εδεόμεθα γονυπετείς του Πλάστου / να κάμνομεν ποσχόμενοι τας θείας εντολάς του. / Ίδες γυναίκα τίκτουσαν ή ναυαγούντα ναύτην / πως κλαίουν πως υπόσχονται μόνον την ώραν ταύτην; / και λέγουν αν ο εύσπλαχνος να ζήσουν ευδοκίση / καθείς αυτών το έργον του εις το εξής θ’ αφίση; / ούτως μετά τον κίνδυνον όλα τα λησμονώμεν / και όλοι μας νομίζομεν αθάνατοι να ζώμεν…  

Πηγες: 1. Δυο κείμενα για το σεισμό του 1856 και την έκρηξη του ηφαιστείου της Θήρας του 1866, B. Κυριαζόπουλου. 2.Χρονικό των σεισμών της Ελλάδος, Παν. Σπυρόπουλου. 

Ολόκληρη η έκθεση του Αναστάσιου Χρηστομάνου, μέλους της επιστημονικής επιτροπής για την παρακολούθηση των ηφαιστειακών φαινομένων στη Θήρα του 1866, όπως δημοσιεύθηκε στα πρακτικά της Ακαδημίας των Επιστημών της Βιέννης. Μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΠΟΚΙΛΗ ΣΤΟΑ του 1899 ( έτος ΙΔ- Μέρος Α’).

 

Γιάννης Μ. Σπετσιώτης – Τζένη Δ. Ντεστάκου : ΛΟΡΔΟΣ ΒΥΡΩΝ

 

Λόρδος Βύρωνας

(9/22 Ιανουαρίου 1788 - 6/19 Απριλίου 1824)

Γιάννης Μ. Σπετσιώτης – Τζένη Δ. Ντεστάκου

Φέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια από τον θάνατο του διαπρεπούς Άγγλου ποιητή και μεγάλου φιλέλληνα Λόρδου Βύρωνα. Για την προσωπικότητά του και την προσφορά του στην επαναστατημένη Ελλάδα έχουν αποφανθεί άλλοι αρμοδιότεροι. Η επετειακή αυτή επισήμανση γίνεται με αφορμή δύο γεγονότα που κατά τη γνώμη μαςπαρουσιάζουν ξεχωριστό ενδιαφέρον. 

Το πρώτο έχει να κάνει με την τοπική μας Ιστορία, καθώς το 1824 το Ανώτατο Δικαστήριο με έδρα το Κρανίδι1 απένειμε στον Λόρδο Βύρωνα την υπηκοότητα του Έλληνα πολίτη.2Το δεύτερο σχετίζεται με μονόφυλλο υπογεγραμμένο από τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, που εντοπίσαμε σε δημοπρασία σπανίων βιβλίων του περασμένου Φεβρουαρίου. Με το ως άνω έγγραφο, του οποίου η  αξία εκτιμήθηκε γύρω στις 4000 €, γίνεται «η επίσημη αναγγελία,του θανάτου του Βύρωνα και οι επικήδειες τιμές που θα ακολουθήσουν».  

 

Σημ. 

1. Είναι, γνωστό πως από τα τέλη του 1823 μέχρι και τους πρώτους μήνες του 1824 η προσωρινή διοίκηση της Ελλάδας (εκτελεστικό και βουλευτικό) είχε εγκατασταθεί στο Κρανίδι (3 Δεκεμβρίου 1823 - 6 Μαρτίου 1824). 

2. Δημ. Αντωνόπουλος, «Τα κείμενα», Αθήνα, 2021.

 

Φωτος

Θεόδωρος Βρυζάκης: Η υποδοχή του Λόρδου Βύρωνα στο Μεσολόγγι.

Μονόφυλλο αναγγελίας θανάτου Λόρδου Βύρωνα.

Η παλαιά ερμιονίτικη οικογένεια του Αναγνώστη Χατζησταύρου του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Η παλαιά ερμιονίτικη οικογένεια του Αναγνώστη Χατζησταύρου

του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη

Ένας από τους πλέον δραστήριους αγωνιστές της Ερμιόνης κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του ’21 ήταν και ο Αναγνώστης Χατζησταύρου. 

Γεννήθηκε στην Ερμιόνη περί το 1779 και με την έναρξη του αγώνα οργάνωσε και συντηρούσε σώμα 100 οπλιτών (ατάκτων), του οποίου ήταν επικεφαλής. Το 1819 μυήθηκε από τον Γκίκα Μπόταση και τον Παπαρσένη στη Φιλική Εταιρεία, έγινε μέλος της και έλαβε μέρος με το στρατιωτικό του σώμα στην πολιορκία του Ναυπλίου. Ο Αναγνώστης Χατζησταύρου ήταν ένας μεγαλοκτηματίας της Ερμιόνης και διέθεσε για τον αγώνα μεγάλο μέρος της περιουσίας του. Χρηματοδοτούσε τα επαναστατικά σώματα της Ερμιόνης όπως φαίνεται σε διάφορα έγγραφα και εφοδίαζε τους κατοίκους της μέχρι το τέλος του αγώνα με λάδι, σιτάρι και κρασί. Επίσης πρωτοστάτησε στη σύσταση του Αλληλοδιδακτικού Σχολείου του τόπου προσφέροντας 150 γρόσια, τα περισσότερα από κάθε άλλον και ήταν υπεύθυνος για τη συγκέντρωση των χρημάτων. Διετέλεσε δημογέροντας του τόπου υπογράφοντας το έγγραφο προς το Υπουργείο των Πολεμικών (6 Ιουλίου 1825), με το οποίο ενημέρωναν για την πληρωμή δύο μηνών των στρατιωτών του Γιάννη Αδρ. Μήτσα. Τα στοιχεία του αναγράφονται στους πίνακες ενόρκων της Ερμιόνης των ετών 1842,1847, 1850 και 1851.

Κατά τη διάρκεια της επιδημίας της πανώλης στην Ερμιόνη το 1824, κατέφυγε στις γύρω περιοχές και απώλεσε τα αποδεικτικά έγγραφα της μύησής του στη Φιλική Εταιρεία. Την πολεμική του δράση και την προσφορά του στον αγώνα πιστοποίησε ο καπετάνιος Ερμιονίδας και ταγματάρχης της Βασιλικής Φάλαγγας Σταμάτης Μήτσας και η Δημογεροντία της Ερμιόνης. Οι διάφορες επιτροπές εκδουλεύσεων τον ενέταξαν στους αξιωματικούς του αγώνα με βαθμό Ζ΄(ανθυπολοχαγός). Το 1834 ο Αναγνώστης Χατζησταύρου παρουσιάστηκε ως μάρτυρας υπεράσπισης στη δίκη του Κολοκοτρώνη και του Πλαπούτα, ενώ το όνομά του είναι γραμμένο στο Μνημείο Ηρώων του Κρανιδίου.

Η ιστορία των υδροπλάνων στην Ελλάδα Του Γιάννη Λακούτση

Η  ιστορία  των  υδροπλάνων  στην  Ελλάδα

Του Γιάννη Λακούτση 

 

Το 1876 ο Γάλλος Alphonse Penaud καταθέτει το  πρώτο  δίπλωμα  ευρεσιτεχνίας  για  μια  ιπτάμενη  μηχανή  με  κύτος  σκάφους. Το  1898  ο  Αυστριακός  Βιλχελμ Κρες,  κατασκευάζει  το  πρώτο  υδροπλάνο, χωρίς  όμως να  μπορεί  να  πετάξει. Το  1907  ο  Γάλλος  μηχανικός  Γκάμπριελ  Βουαζέν,  προσαρμόζοντας  πλωτήρες  σε  ένα  ανεμόπτερο  και  ρυμουλκώντας  το  με  μηχανοκίνητη  άκατο  στον  Σηκουάνα,  κατάφερε  να  το  απογειώσει.

Το 1910  ο  Γάλλος  Henri  Fabre, πραγματοποιεί  την  πρώτη  επιτυχημένη  πτήση  με  υδροπλάνο,  στη  Μαρτινίκα. Το 1911  ξεκινά  και  η  ιστορία  της  Ελληνικής  Αεροπορίας,  όταν  τον  Δεκέμβριο  του ίδιου  έτους  το  Υπουργείου  Άμυνας  στέλνει  για  εκπαίδευση,  τους  Υπολοχαγούς  Δημ.  Καμπέρο,  Μιχ.  Μουτούση  και  τον  Ανθυπίλαρχο  Χρίστο  Αδαμίδη, για  εκπαίδευση  στη  Γαλλία  στην  εταιρεία  των  αδελφών  Farman.  Την  επόμενη χρονιά  ακολούθησαν οι  Υπολοχαγοί  Λουκάς  Παπαλουκάς,  Μάρκος  Δράκος  και  ο  Ανθυπίλαρχος  Πανούτσος  Νοταράς. Την Άνοιξη  του  1912  ο  Καμπέρος διακόπτει την  εκπαίδευσή  του  και  επιστρέφει  στην  Ελλάδα  φέρνοντας  σιδηροδρομικώς  σε  «πακέτο»  το  πρώτο  αεροπλάνο  Henry  Farman, το  οποίο  

Πορτρέτο Πολιτικών #3 (Αλέξης Φραγκιάδης): «Αλέξανδρος Κουμουνδούρος» Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Αργολίδας διοργανώνει το 2024, έτος κατά το οποίο συμπληρώνει 40 χρόνια παρουσίας, σειρά 11 διαδικτυακών διαλέξεων και 1 καταληκτικής διά ζώσης ημερίδας ώστε να παρουσιαστούν τα πορτρέτα των πολιτικών οι οποίοι συνέβαλαν στη διαμόρφωση του νέου ελληνικού κράτους. Το 3ο Πορτρέτο είναι του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου και θα παρουσιαστεί από τον Αλέξη Φραγκιάδη, Οικονομικό Ιστορικό. Οι διαλέξεις πραγματοποιούναι διαδικτυακά στο Webex, χωρίς να απαιτείται εγγραφή. Περισσότερες πληροφορίες