1). Τα δάση μας. Φουντώνουν!'Οσο κι αν αυτό φαίνεται παράδοξο στην άνυδρη και υπό ερημοποίηση Ερμιονίδα. Στο Μεγαλοβούνι και στο Δυτικό Δίδυμο όρος τα βένια γιγαντώνονται. Το ίδιο η βλάστηση και στις Αδέρες, το κατά τους αρχαίους Φορβάντιο όρος, το βουνό που έτρεφε ανθρώπους και ζώα.
Τα παλιά μονοπάτια (γιδόστρατες) έχουν εξαφανιστεί. Αιτία: Δεν υπάρχουν πια κοπάδια να βόσκουν στα βουνά. Η κτηνοτροφία πλέον ή είναι οργανωμένη σε σύγχρονες δομές και αντιλήψεις, ή σβήνει. Στην Ερμιονίδα έσβησε, και να σκεφτούμε ότι πριν 50 χρόνια είχαμε πάνω από 75000 αιγοπρόβατα! Αυτό σήμερα σημαίνει 75000 έως 100000 ευρώ για κάθε γαλακτοφόρα μέρα (αν είχαμε σύγχρονες μονάδες), τα τριπλάσια αν φτιάχναμε τυριά.
Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν' οι κάμποι;
Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά;
Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;
Μην είναι τ' άστρα της τα φωτεινά;
Μην είναι κάθε της ρηχό ακρογιάλι
και κάθε χώρα της με τα χωριά;
κάθε νησάκι της που αχνά προβάλλει,
κάθε της θάλασσα, κάθε στεριά;
Μην είναι τάχατε τα ερειπωμένα
αρχαία μνημεία της χρυσή στολή
που η τέχνη εφόρεσε και το καθένα
μια δόξα αθάνατη αντιλαλεί;
Όλα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα,
και κάτι που 'χουμε μες την καρδιά
και λάμπει αθώρητο σαν ήλιου αχτίνα
και κράζει μέσα μας: Εμπρός παιδιά!
2). Ήδη αρχίζει το πρόβλημα της διαχείρισης της συσσωρευμένης καύσιμης ύλης σε αυτά τα δάση. Μετά από λίγα χρόνια μια φωτιά δεν θα σταματάει με τίποτα. Να λοιπόν που τα κοπάδια γιδιών ήταν πράγματι μια οικονομική και αποτελεσματική λύση στο πρόβλημα, λύση που επιθυμεί τόσο η Πυροσβεστική Υπηρεσία όσο και η Δασική. Η ζημιά από τα γίδια γίνεται στα καμένα δάση. Εκεί φυτρώνει μετά πολύ χορτάρι και πολλά νεογέννητα πεύκα. Με τις οπλές τους τα ξηλώνουν κάνοντας τεράστια ζημιά στην αναγέννηση του δάσους.
3). Στο Μαυροβούνι, στο Ασπροβούνι, στους λόφους της Αυλώνας τα πεύκα έχουν θεριέψει, κανονικά πευκοδάση. Η επίδραση τους στα υπόγεια νερά αυτονόητη, αλλά είναι τέτοια η άντληση νερού στην Ερμιονίδα που δεν αναμένεται καμία βελτίωση ποιότητας και ποσότητας.
4). Φέτος έβρεξε πολύ. Η πηγή στην Πελεή άρχισε να τρέχει μετά από πολλά χρόνια.
5). Όλα τα μεγάλα συγκροτήματα έχουν στην περιβαλλοντική τους μελέτη εγκαταστάσεις αφαλάτωσης θαλασσινού νερού. Φυσικά και με την έγκριση του Δήμου. Ή όχι; Ποιος θα πίνει από αυτό; Η κύρια χρήση είναι για πισίνες, πότισμα και λάντζα. Γιατι όλοι τους δεν συμβάλλουν οικονομικά ώστε να γίνει μια μεγάλη μονάδα για όλους μας;
1). Οι ελαιώνες μας. Η τιμή του λαδιού λόγω συγκυρίας ανέβηκε ξαφνικά αλλά μετά σταθεροποιήθηκε περί τα 8 ευρώ το λίτρο στα σούπερ μάρκετ. Στο μέλλον αναμένεται πτώση, γιατί παγκοσμίως όλο και περισσότεροι ελαιώνες μπαίνουν στην παραγωγή. Και η ελαιοπαραγωγή ή είναι οργανωμένη σε σύγχρονες δομές και αντιλήψεις, με άφθονο νερό, ή σβήνει. Στην Ερμιονίδα σβήνει.
2). Οι ξερικοί ελαιώνες δεν έχουν καμιά τύχη.
3). Οι ποτιστικοί, χωρίς νέους ανθρώπους και σοβαρές υποδομές και συνεταιρισμούς, είναι μια δεύτερη απασχόληση που και αυτή φθίνει.
4). Οι ελαιώνες που ανήκουν σε εξοχικά, και αυτοί δυσκολοσυντήρητοι με νερό από βυτίο. Και όμως οι ελαιώνες μας είναι το τοπίο που μας απομένει. Όταν είμαστε παράδεισος είχαμε τοπίο ελαιώνων, εσπεριδοειδών, αμπελιών.
5). Αντί το κράτος να ενισχύει και να πριμοδοτεί την ενασχόληση του καθένα με τον ελαιώνα του, ακόμη και για λόγους άσκησης και υγείας, όχι μόνον εισπράττει ΕΝΦΙΑ αλλά έχει θεσπίσει τέτοια δρακόντεια μέτρα τέτοια γραφειοκρατία (η περιβόητη ψηφιοποίηση στη χώρα μας δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα εργαλείο στα χέρια της απέραντης γραφειοκρατίας), που ακόμη και να περπατάς στους ελαιώνες έχεις το φόβο μη μπλέξεις. Το ίδιο το κράτος που έπρεπε να προστατεύει την καλλιεργήσιμη γη και την κάθε προσπάθεια των πολιτών να καλλιεργήσουν έστω και ερασιτεχνικά, την μετατρέπει σε οικοδομήσιμα αγροτεμάχια και πηγή φορολογικών εσόδων.
Ποια είναι αυτά τα περιβόητα έσοδα που μπορεί να έχει κάποιος αγρότης ή αστός από τις ελιές του; Αστειότητες. Ένα Κράτος που το μόνο που το νοιάζει ειναι το πως θα μαζέψει φόρους, και ένας πολιτικός κόσμος αδιάφορος πέραν από του πώς θα επανεκλεγεί, κόσμος που αντιλαμβάνεται τον αγρότη ως ψήφο και την άγια καλλιεργήσιμη γη του Καποδίστρια την με αίμα ποτισμένη, ως αγροτεμάχιο οικοδομήσιμο στη διάθεση όποιου Έλληνα και ξένου που έχει χρήμα να πληρώσει. Ήρθε ποτέ κάποιος από τους τοπικούς μας βουλευτές σε ξερικό ελαιώνα να τον οργώσει, να κόψει κολόριζες, να κλαδέψει, να μαζέψει ελιές, να βγάλει το λάδι στο λιτρίβι, και να μεταφέρει τα αποτελέσματα στη Βουλή;
Άσε τον Ελύτη που ορίζει την Ελλάδα ως ένα αμπέλι και μια ελιά, άσε τον Κουνέλη που είπε ότι ο μεσογειακός άνθρωπος μπορεί να πεθάνει αγκαλιάζοντας τον κορμό μιας γιαγιάς ελιάς. Εδώ πεθαίνουμε αγκαλιάζοντας ένα αγροτεμάχιο ή ένα εξοχικό εκτός σχεδίου.
---- --- ---- ----
1). Το ρόδι μας. Νομίζαμε επειδή είναι γλυκό και αφράτο θα κυριεύσει την αγορά. Διαπιστώσαμε ότι με τις παρούσες συνθήκες είναι μια πολύ δύσκολη καλλιέργεια που απαιτεί νερό, γνώση, πολύ εργασία, έξοδα, μεταποίηση, εμπόριο, κι ένα χαλάζι η μια βροχή άκαιρη καταστρέφει όλη την παραγωγή.
2). Άλλες καλλιέργειες δεν υπάρχουν πλέον. Οι αγρότες μας γέρασαν και ωθούνται εκ των περιστάσεων στην πώληση των κτημάτων τους για να βοηθήσουν τα παιδιά. Όσοι στέκουν ακόμη, είναι αναγκασμένοι να γυρίζουν από λαϊκή σε λαϊκή για να επιβιώσουν. Η Διδυμιώτικη εξαιρετική πατάτα εξαφανισμένη. Αν ένας αγρότης ή ημιαγρότης βάλει δύο στρέμματα πατάτες θέλει ολόκληρο λογιστήριο και μηχανές της γραφειοκρατίας για να μπορέσει να πουλήσει, αλλιώς τον περιμένουν πρόστιμα επί προστίμων. Και όλα αυτά για να βγάλει ένα χιλιάρικο που σε άλλο κράτος θα του το έδιναν ως επιβράβευση για την προσπάθειά του.
---- ---- --- ----
1). Τα ψάρια μας. Άδειασε η θάλασσα. Η επιστήμη μέσω των ινστιτούτων της για τη θάλασσα και την αλιεία έχει πλέον μελέτες και μετρήσεις για τα πάντα στον Αργοσαρωνικό. Μελετάει, και ξαναμελετάει, προτείνει και ξαναπροτείνει, αλλά δεν υπάρχει πολιτική βούληση για τίποτα, και φυσικά καμία διάθεση των Δήμων μας για σωτήρια μέτρα στη θάλασσα. Μέτρα αυτονόητα που έχουν αρχίσει σε νησιά του Αιγαίου. Καθολική απαγόρευση αλιείας στο Αργολικό και Σαρωνικό Κόλπο σε μια γραμμή από Σούνιο πέντε μίλια ανοιχτά από Ύδρα και Σπέτσες και μέχρι το Άστρος. Μέσα σε αυτή την περιοχή και για 5 χρόνια Απρίλιο, Μάϊο, Ιούνιο δεν ψαρεύει κανένα εργαλείο. Σε μεγάλες περιοχές μέσα σε αυτήν την έκταση, δεν ψαρεύει κανένα εργαλείο για 5 χρόνια και για όλο τον χρόνο. Να μετρηθούν με ακρίβεια αποτελέσματα και να καταστρωθεί μια νέα αυστηρή πολιτική για τη θάλασσα, πολιτική για τον λαό, την ναυτοσύνη μας και την παράδοσή μας. Οι λιγοστοί ψαράδες με τα σκάφη τους το διάστημα αυτό να επιδοτούνται και να δουλεύουν για τη φύλαξη της έκτασης και για τα ινστιτούτα θαλάσσης.
Δυστυχώς όλοι μας έχουμε αποδεχτεί αυτό που μας έχουν επιβάλλει: Η θάλασσα αφού δεν αποδίδει τίποτα, να είναι αλμυρό νερό προς εξυπηρέτηση του τουρισμού των σκαφών και των θαλαμηγών και η η καλλιεργήσιμη γη αγροτεμάχιο.
Βασίλης Γκάτσος
Σημείωση: Ας θυμηθούμε λοιπόν το ποίημα του Ιωάννη Πολέμη. Στα χρόνια μας στο Δημοτικό το μαθαίναμε όλοι απέξω. Προτρέπει τα παιδιά, τη νέα γενιά, να τα διαφυλάξει και να τα υπερασπιστεί, όχι να τα εκποιήσει και να τα πουλήσει.
Τι είναι η πατρίδα μας;
Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά;
Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;
Μην είναι τ' άστρα της τα φωτεινά;
Μην είναι κάθε της ρηχό ακρογιάλι
και κάθε χώρα της με τα χωριά;
κάθε νησάκι της που αχνά προβάλλει,
κάθε της θάλασσα, κάθε στεριά;
Μην είναι τάχατε τα ερειπωμένα
αρχαία μνημεία της χρυσή στολή
που η τέχνη εφόρεσε και το καθένα
μια δόξα αθάνατη αντιλαλεί;
Όλα πατρίδα μας! Κι αυτά κι εκείνα,
και κάτι που 'χουμε μες την καρδιά
και λάμπει αθώρητο σαν ήλιου αχτίνα
και κράζει μέσα μας: Εμπρός παιδιά!
