Ανεμογεννήτριες…..μία τέλεια αποικιοκρατική καταιγίδα
Την Κυριακή 11 του Οκτώβρη πήγαμε να παρακολουθήσουμε μία εκδήλωση-- συζήτηση στο Πνευματικό Κέντρο Αγίου Νικολάου στην Παλαιά Επίδαυρο. Την εκδήλωση διοργάνωνε η Κίνηση πολιτών “Ελεύθερα Αργολικά Βουνά”, με θέμα: Ανεμογεννήτριες στην Επίδαυρο. Οι επιπτώσεις τους στη ζωή και την πολιτιστική μας κληρονομιά.Αφορμή για την εκδήλωση ήταν η επικείμενη προγραμματισμένη εγκατάσταση δύο αιολικών πάρκων στην περιοχή. Το πρώτο στο τρίγωνο μεταξύ 3 χωριών, Τραχειά, Κολιάκι και Αγία Ελένη, στο βουνό Μεγαλοβούνι (885μ) με τρεις ανεμογεννήτριες ύψους 150 μέτρων. Επίσης προβλέπεται η κατασκευή μεγάλων εγκαταστάσεων μπαταριών λιθίου,και νέων δρόμων με όλα τα απαραίτητα τεχνικά έργα. Σε μία επόμενη φάση είναι προγραμματισμένη η κατασκευή μεγάλου φωτοβολταϊκού έργου στο βουνό. Το δεύτερο αιολικό πάρκο είναι στο βουνό Μαυροβούνι (820μ) νοτιοανατολικά από το Αδάμι, με 9 ανεμογεννήτριες ύψους 150 μέτρων η κάθε μία. Επίσης και εδώ προβλέπεται μεγάλη εγκατάσταση μπαταριών λιθίου για την αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας.Σε μία αίθουσα του Πνευματικού Κέντρου κατάμεστη από κόσμο ειπώθηκαν πολύ ενδιαφέροντα πράγματα και έγινε μία γόνιμη και μεστή συζήτηση που έκφραζε τους προβληματισμούς και την αγωνία των κατοίκων.Θέλουμε να μεταφέρουμε σε αυτό το κείμενο, στο μέτρο του δυνατού και συνοπτικά,μερικά από τα πολλά που ειπώθηκαν και να συμπεριλάβουμε και την δική μας άποψη για το θέμα.Αρχικά πρέπει κατά την γνώμη μας να ξεδιαλύνουμε μερικές παρανοήσεις ή και προκαταλήψεις. Η πλειοψηφία του κόσμου σήμερα είναι ενάντια στις ΑΠΕ όχι γιατί είναι ενάντια στις νέες πηγές ενέργειας, στην εξέλιξη και στην ποιοτική αναβάθμιση. Το αντίθετο μάλιστα. Όμως από τότε που ήρθαν οι ανεμογεννήτριες στην Ελλάδα οι κάτοικοι δεν είδαν κανένα χαϊρι.Το τιμολόγιο στο ρεύμα αυξάνεται συνεχώς (ελέω του απαράδεκτου Χρηματιστηρίου Ενέργειας ), τα ανταποδοτικά τέλη στους καταναλωτές, στους δήμους, στην πράσινη ανάπτυξη είναι εξευτελιστικά και αποικιοκρατικά, τα βουνά χαρίζονται στους ξένους ομίλους, τα υπερκέρδη των ξένων πολυεθνικών φεύγουν στο εξωτερικό, το ελληνικό κράτοςκερδίζει ψίχουλα σε κεφάλαια και τεχνογνωσία και πολλά άλλα.Μία δεύτερη εξίσου σημαντική προκατάληψη είναι ότι, οι μηχανισμοί προπαγάνδας των ελληνικών και ξένων ομίλων της ενεργειακής βιομηχανίας προσπαθούν να εξαπατήσουν και να παραπληροφορήσουν τον κόσμο λέγοντας ότι αυτοί που αντιστέκονται είναι “μερικοί ευαίσθητοι σε θέματα περιβάλλοντος και αισθητικής” και στέκονται εμπόδιο στην πρόοδο και την εξέλιξη. Την οικονομική παράμετρο την αποκρύπτουν επιμελώς. Πράγματι είναι πασιφανές ότι υπάρχουν σοβαρά προβλήματα περιβάλλοντος, υγείας, αισθητικής (και για τα οποία θα αναφερθούμε στη συνέχεια), όμως κατά την γνώμη μας είναι επιμέρους σοβαρά προβλήματα σε ένα σύνολο ζητημάτων, όπου όμως κυριαρχεί η οικονομική διάσταση του θέματος.Οι ξένες πολυεθνικές της ενεργειακής βιομηχανίας αντιμετωπίζουν την ελληνική φύση ως επενδυτική εταιρείαπου ουσιαστικά τους δωρίζεται από το εθελόδουλο ελληνικό κράτος. Μάλιστα το ελληνικό κράτος για να διευκολύνει τις “επενδύσεις”των ξένων ομίλων έχει δημεύσει κάμπους και λαγκάδια, βουνά και θάλασσες, που ανήκαν στους δήμους και τα έχει δώσει να τα διαχειρίζεται το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο (πρώην ΤΑΙΠΕΔ) του Υπερταμείου. Επίσης το κράτος κωλυσιεργεί στο να εφαρμόσει το ΕΧΠ (Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο) και καταπατάει νόμους του ελληνικού κράτους και της ΕΕ για το δάσος, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Natura 2000, αποφάσεις Εφορειών αρχαιοτήτων, αποφάσεις Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και άλλα πολλά ,όλα στο βωμό της εξυπηρέτησης των ξένων και ντόπιων ομίλων.Όπως ειπώθηκε στην εκδήλωση τα δύο έργα στο Μαυροβούνι και το Μεγαλοβούνι τα έχουν αναλάβει μία σύμπραξη ξένων ενεργειακών ομίλων με την παρακάτω ποσοστιαία συμμετοχή : Η Γαλλική εταιρεία EDF( Electricite De France)1έχει το 65% , η Γερμανική Ζήμενς το 20%, η Γερμανική VESTAS ( που κατασκευάζει και τις ανεμογεννήτριες ) το 8% και το υπόλοιπο 7% διάφορες ελληνικές εταιρείες.Τα ανταποδοτικά τέλη είναι 3% και διανέμονται 1% στους τοπικούς καταναλωτές, 1% στις τοπικές κοινότητες, 0,7% στον τοπικό Δήμο και 0,3% στο πράσινο ταμείο.Το κόστος κατασκευής είναι μεγάλο αλλά επιδοτείται κατά 45% από το ελληνικό κράτος και την ΕΕ( δηλαδή με δικά μας χρήματα). Επιπρόσθετα επιδοτείται από το χαράτσι που έχουν επιβάλλει σε όλους μας στο λογαριασμό της ΔΕΗ(βλέπε Ρυθμιζόμενες Χρεώσεις—ΕΤΜΕΑΡ). Αν το κόστος κατασκευής είναι μεγάλο, τα υπερκέρδη των ενεργειακών ομίλων είναι τεράστια. Τόσο μεγάλα που σε 3-4 χρόνια κάνουν απόσβεση. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε.< Για κάθε ένα από τα έτη 2021και 2022 οι καταναλωτές Αγριακόνας, Βαλτετσίου, Μάναρη, Αγιωργιτών, Ελαιοχωρίου, Παρθενίου, Σάγκα και Βλαχοκερασιάς του Δήμου Τρίπολης πιστώθηκαν συνολικά με 314.786 ευρώ. Αυτό είναι το 1% των εσόδων που φθάνουν έτσι τα 31.478.679 ευρώ, όπως προκύπτει από το ΦΕΚ 7569>.2Στην εκδήλωση αποκαλυπτική ήταν η μαρτυρία ενός κατοίκου, κοινοτικού συμβούλου της Τροιζήνας που αναφέρθηκε στις επιπτώσεις από τις ανεμογεννήτριες στις Αδέρες (741μ) : Με την μετατροπή του βουνού σε βιομηχανική ενεργειακή εγκατάσταση, έχει καταστραφεί το ζωικό και φυτικό οικοσύστημα. Η άγρια πανίδα και τα προστατευόμενα είδη έχουν φύγει από το βουνό και έχουν κατέβει στον κάμπο της Τροιζηνίας. Λαγοί, κουνάβια, τσακάλια, αλεπούδες και αγριογούρουνα έχουν κατέβει στον κάμπο και στα χωριά. Οι δρόμοι που κατασκευάστηκαν στο βουνό παρεκτρέπουν την φυσική ροή του νερού στα ρέματα και τα ρυάκια και έχουν συχνά πλημυρικά φαινόμενα σε καλλιέργειες και καταστροφή της παραγωγής. Στην κορυφή του βουνού άνθρωπος δεν μπορεί να σταθεί πάνω από μισή ώρα λόγω της ηχορύπανσης των ανεμογεννητριών.Η ηχορύπανση , ο ισχυρός φωτισμός και η κατάτμηση του δασικού οικοσυστήματος είναι και οι αιτίες που τα ζώα φεύγουν από το βουνό. Τέλος ο κοινοτικός σύμβουλος είπε ότι τον Δήμο Τροιζηνίας-Μεθάνων και τις κοινότητες έχουν να τις πληρώσουν 3 χρόνια . Μπαταξήδες δηλαδή.Όπως βλέπουμε τα περιβαλλοντικά προβλήματα είναι υπαρκτά και η συνολική βιομηχανική επιβάρυνση έχει επιπτώσεις στο δάσος, στα ζώα και στην παραγωγή.Στην εκδήλωση στην Επίδαυρο οι κάτοικοι αναφέρθηκαν και στην αισθητική όχληση δίπλα μάλιστα και σε αρχαιολογικούς χώρους. Ενδεικτικά αναφέρθηκε ότι αυτή την στιγμή στην Αργολίδα υπάρχει ήδη αιολικό πάρκο ορατό από το Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και με τα επόμενα έργα που θα κατασκευαστούν, αν ολοκληρωθούν, θα είναι ορατά από το Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου και από τον αρχαιολογικό χώρο των Μυκηνών. Οι άνθρωποι που ζουν και εργάζονται στην περιοχή, πρέπει να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην διαχείριση του τοπίου.Δεν μπορεί να τους αγνοείς και να μην υπάρχει καμία διαβούλευση, όταν μάλιστα ζουν δίπλα σε λίκνα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Εμείς να προσθέσουμε ότι : < με την κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για το τοπίο (Φλωρεντία2000) και με τον ν.3827/2010, προβλέπονται μέτρα για την αποφυγή οπτικής όχλησης από τα αιολικά πάρκα και καθορίζονται αποστάσεις από περιοχές όπως :1) Μνημεία Παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, μνημεία μείζονος σημασίας, αρχαιολογικοί χώροι, ιστορικοί τόποι, ζώνες απολύτου προστασίας λοιπών αρχαιολογικών χώρων.2) Τμήματα Εθνικών Δρυμών, μνημεία της Φύσης και αισθητικού δάσους. 3)Χαρακτηρισμένοι παραδοσιακοί οικισμοί.4) Όρια πόλεων ή οικισμών.5) Τουριστικές περιοχές (καταλύματα, υποδομές, λιμένες).3Μία άλλη σημαντικότατη παράμετρος που συζητήθηκε στην συγκέντρωση στην Επίδαυρο ήταν και οι υγειονομικές επιπτώσεις. Ένας από τους κύριους ομιλητές αναφέρθηκε εμπεριστατωμένα και με διαφάνειες και με βάση την διεθνή εμπειρία και καταγραφή, στα ατυχήματα που γίνονται στους χώρους αποθήκευσης της ηλεκτρικής ενέργειας. Συγκεκριμένα σε αυτούς τους χώρους, χιλιάδες μπαταρίες λιθίου τοποθετούνται σε κατασκευές που προσομοιάζουν με κοντέϊνερ. Όσο περισσότερες είναι οι ανεμογεννήτριες τόσο περισσότερα είναι και τα ”κοντέϊνερ” λιθίου. Στην Ελλάδα μέχρι πρόσφατα δεν είχαμε τέτοιους αποθηκευτικούς χώρους ενέργειας και επομένως δεν έχουμε καμία καταγραφή ατυχήματος. Στο εξωτερικό όμως έχουν καταγραφεί πολλά τέτοια ατυχήματα. Τα τρία μεγαλύτερα ατυχήματα που αναφέρθηκαν έγιναν στην Καλιφόρνια, στην Αυστραλία και στο Βέλγο. Σε τι συνίσταται το ατύχημα : Για κάποιο λόγο είτεαυτοανάφλεξης είτε βραχυκυκλώματος ή κάτι άλλο παίρνει φωτιά το λίθιο. Η φωτιά αυτή δεν μπορεί να σβηστεί από καμία Πυροσβεστική και σιγοκαίει για μήνες. Δημιουργείται τοξικότατο νέφος και εκκενώνονται πόλεις και χωριά της περιοχής σε μία ακτίνα πέντε χιλιομέτρων. Επιπλέον τα τοξικά προϊόντα της καύσης πέφτουν στο έδαφος και περνούν στον υδροφόρο ορίζοντα. Μπορεί προσώρας το πρόβλημα να μη μας απασχολεί,αλλά είναι σίγουρο ότι θα το αντιμετωπίσουμε στο μέλλον. Και όπως έχει αποδειχτεί η πρόληψη είναι η καλλίτερη αντιμετώπιση ενός προβλήματος.Συνοψίζοντας κατά την γνώμη μας, η διαχείριση και ο τρόπος που έγινε η εγκατάσταση των ανεμογεννητριών στην Ελλάδα δεν έχει προσφέρει μέχρι τώρα τίποτα στους κατοίκους και στην χώρα. Αντίθετα οι ελληνικοί και ξένοι όμιλοι της ενεργειακής βιομηχανίας, πατώντας πάνω στις διαχρονικές παθογένειες των εκάστοτε κυβερνήσεων, έχουν προσδώσει νεοαποικιοκρατικά χαρακτηριστικά στην εκμετάλλευση χρυσοφόρων πόρων της ελληνικής επικράτειας.Για να μην γίνει μη αναστρέψιμη η κατάσταση για την χώρα και τους κατοίκους της, επιβάλλεται η ενημέρωση και εγρήγορση της κοινωνίας των “ευαίσθητων” πολιτών.Και αυτό είναι αναγκαίο γιατί δυστυχώς ολισθαίνουμε σε αλλαγές με δραματική αλλοίωση της γεωγραφίας,της οικονομικής δραστηριότητας και του φυσικού περιβάλλοντος.
1. Η εταιρεία EDF είναι ουσιαστικά η Γαλλική ΔΕΗ και είναι 100% κρατική. Είχε έσοδα το 2025 113,3 δις ευρώ και καθαρά κέρδη 8,4 δις ευρώ. Δραστηριοποιείται στην Ελλάδα έχοντας 10 Φωτοβολταϊκά πάρκα και 12 Αιολικά πάρκα.2. Λάμπρος Αντωνάκος. ( Αργολικές Ειδήσεις. 15/12/2024 ).3. Bee Green : 2021 ΑΠΕ και χωροταξικός Σχεδιασμός για το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς.
Βασίλης Σατραβέλας
