Έντυπες εφημερίδες την περίοδο της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης (Ερμιόνη - Τροιζήνα) – Ενέργειες για την έκδοση νέων
του Γιάννη Μ. Σπετσιώτη
Η ταυτόχρονη έκδοση, έντυπων και χειρογράφων (ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια), εφημερίδων το 1821 με την έναρξη της Επανάστασης, είχε ως πρωταρχικό στόχο την έγκυρη ενημέρωση Ελλήνων και ξένων για τις πολεμικές εξελίξεις. Η πρωτοβουλία αυτή, έργο φωτισμένων διανοουμένων και ομάδων, ανέδειξε την αναγκαιότητα της διάδοσης των γεγονότων, διαμορφώνοντας την κοινή γνώμη και ενισχύοντας τον Αγώνα. Το 1827 οι έντυπες εφημερίδες που κυκλοφορούσαν ήταν δύο:
α) «Ο φίλος του Νόμου», Ύδρα, 10 Μαρτίου 1824 - 27 Μαΐου 1827, με εκδότη τον Ιταλό νομικό Ιωσήφ Κιαππέ και
β) «Η Γενική εφημερίς της Ελλάδος», Ναύπλιο, Αίγινα, Πόρος, Οκτώβριος 1825 - Μάρτιος 1832, με πρώτο εκδότη,από το 1825 ως το 1827, τον Θεόκλητο Φαρμακίδη.
Στο παρόν άρθρο θα αναφερθούμε στις διεργασίες και τα γεγονότα που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια των εργασιών της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης (Ερμιόνη 18 Ιανουαρίου -17 Μαρτίου 1827 και Τροιζήνα 19 Μαρτίου – 5 Μαΐου 1827, υπό την προεδρία του Γεωργίου Σισίνη) με στόχο την έκδοση εφημερίδας. Οι εκδοτικές κινήσεις καταγράφονται σε ορισμένα έγγραφα, σε επιστολές καθώς και στα πρακτικά της Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας.
Στις 14 Μαρτίου 1827 ο Νικόλαος Αργέντης1 ενημερώνει με επιστολή του τον Κόχραν ότι η Φιλελληνική Εταιρεία της Μασσαλίας τού απέστειλε τυπογραφικούς χαρακτήρες, χαρτί, κρασιά και πολεμοφόδια με το γαλλικό μπρίκι «LaJeune Emilie», που έχει κυβερνήτη τον Simon Gabriel. Θέτει, μάλιστα, το ερώτημα στον Κόχραν, αν επιθυμεί, να τα παραλάβει ή να τα κρατήσει, προσωρινά, στην αποθήκη του. Η επιστολή, γραμμένη στη γαλλική γλώσσα, θεωρούμε πως είναι ενδεικτική των προθέσεων του Κόχραν, για τη δημιουργία κάποιας έντυπης έκδοσης εφημερίδας ή βιβλίου από τον ίδιο ή άλλο πρόσωπο.
Στις 18 Μαρτίου 1827 ο Ιταλός Anton Maria Camellaενημερώνει με επιστολή του τον Ιω. Κωλέττη, που ήταν ήδη πληρεξούσιος στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας, για την πρόθεσή του να εκδώσει εφημερίδα, στην οποία θα μπορούν να εκφράσουν την άποψή τους οι Φιλέλληνες. Αναφέρει ότι συζήτησε την ιδέα του με διάφορα πρόσωπα (Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Μεταξά, Φαρμακίδη κ.α) καθώς και με τον Δημήτριο Υψηλάντη. Ενημερώνει, επίσης, τον Κωλέττη για τις επαφές που είχε με τα προαναφερόμενα πρόσωπα και ζητά τη βοήθειά του και την προστασία του. Υστερόγραφο αυτής της επιστολής είναι η συστατική επιστολή του Theriano, Καθηγητή Παθολογίας στην Ιόνιο Ακαδημία.
Στις 25 Μαρτίου 1827 ο Ιωσήφ Ν. Κιαππέ (JosephChiappe), εκδότης της εφημερίδας «Ο φίλος του Νόμου»,στέλνει στον Κόχραν δέκα αντίτυπα του δοκιμίου της εφημερίδας «Belle Grecque» και ζητά την υποστήριξή του,καθώς η εφημερίδα του μπορεί να είναι χρήσιμη στους Έλληνες αλλά να ενδιαφέρει και τους Φιλέλληνες. Κατά την ΛΓ΄ (33η) Συνεδρίαση της Εθνοσυνέλευσης την 27ηΑπριλίου 1827 στην Τροιζήνα, διαβάστηκε αναφορά του Ιταλού φιλέλληνα διδασκάλου Αντωνίου Μαρία Κανέλλα, ο οποίος ζητούσε να του δοθεί άδεια να εκδίδει εφημερίδα στη γαλλική και ιταλική γλώσσα «ιδίοις εξόδοις». Ζητούσε, επίσης, να του παραχωρηθεί κατοικία για να αποθηκεύσει τα πιεστήρια και τα άλλα εργαλεία του τυπογραφείου. Έναντι αυτών ο Κανέλλα δεσμεύτηκε να προσφέρει το εισόδημα πέντε ετών από την εφημερίδα (πιθανώς τα κέρδη), για τη σύσταση του αλληλοδιδακτικού σχολείου. Η αναφορά αυτή στάλθηκε από την Εθνοσυνέλευση στην Αντικυβερνητική Επιτροπή, η οποία ήταν αρμόδια να απαντήσει στα όσα ο Κανέλλα ζητούσε με την επιστολή του.
Μετά το 1827 ξεκινά μια νέα εποχή για τις έντυπες εφημερίδες, η οποία χαρακτηρίζεται «από τη θέληση της εξουσίας να τις προσδιορίζει και να τις κατευθύνει» απέναντι στην απαίτηση των εκδοτών για ελευθερία και ανεξαρτησία. Στις 16 Φεβρουαρίου 1828, ο Κόχραν με επιστολή του προς τον εκδότη εφημερίδας, διέψευσε τις φήμες σχετικά με το ταξίδι του στην Αγγλία. Παράλληλα, διαβεβαίωσε τους αναγνώστες της εφημερίδας, ότι η πάταξη της πειρατείας αποτελούσε προτεραιότητα της Ελληνικής Κυβέρνησης. Υποστήριξε ότι δεδομένων των περιορισμένων μέσων τηςΕλλάδας, η οριστική επίλυση των προβλημάτων μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω ειρηνοποιών δυνάμεων και ορθής τακτικής.
ΣΗΜ. Νικόλαος Αργέντης: καταγόμενος από τη μεγάλη οικογένεια των Αργεντών που ήλθε τον 14ο αιώνα από την Ιταλία και εγκαταστάθηκε στη Χίο. Πολλά μέλη της διακρίθηκαν για την προσφορά τους στη Χώρα.
ΠΗΓΕΣ-ΒΙΒΛΙΑ
