Σάββατο 17 Ιανουαρίου 2026

Βασίλης Γκάτσος :Άλλο η Αφαλάτωση Υφάλμυρου νερού, και άλλο Θαλασσινού νερού. Διαφορετικά τα προβλήματα.

 Αν έχουμε μία μονάδα αφαλάτωσης θαλασσινού νερού με απόδοση σε πόσιμο 50%, αυτό σημαίνει ότι για κάθε 100 κ.μ. θαλασσινό νερό με 3.5% αλάτι που κατεργάζεται, παράγει 50 κ.μ. άλμη με 7% αλάτιΗ άλμη είναι πολύ βαρύτερη από το θαλασσινό νερό, και κάθεται στον πυθμένα, γι' αυτό χρειάζεται ένα πολύ καλό σύστημα διασποράς άλμης μέσα στο θαλασσινό νερό.


Αν έχουμε μία μονάδα αφαλάτωσης υφάλμυρου νερού με απόδοση σε πόσιμο 80%, αυτό σημαίνει ότι για κάθε 100 κ.μ. υφάλμυρο νερό με 0.5% αλάτι που κατεργάζεται, παράγει 20 κ.μ."άλμη" με 2.5% αλάτι. Η "άλμη" είναι αρκετά ελαφρύτερη από το θαλασσινό νερό και πάει προς την επιφάνειά του, γι' αυτό και δεν χρειάζεται και πολύ καλό σύστημα διασποράς άλμης μέσα στο θαλασσινό νερό.

Σημείωση 1: έχουμε συνηθίσει να λέμε άλμη το νερό με περισσότερα άλατα από το θαλασσινό, ενώ με λιγότερα άλατα το λέμε αλμόλοιπο, η ισχυρώς υφάλμυρο.

Σημείωση 2: Στην περίπτωση της αφαλάτωσης θαλασσινού νερού τα πράγματα είναι σταθερά: Πολύ καλύτερα κράματα εγκατάστασης, άρα και ακριβότερη εγκατάσταση. Αλλά πάντα το νερό που επεξεργάζεται έχει 3.5% αλάτι (για την ακρίβεια στις περιοχή μας το καλοκαίρι φτάνει και τα 3,9% αλάτι).

Σημείωση 3. Η μονάδα αφαλάτωσης υφάλμυρου νερού είναι φθηνότερη, γιατί έχει κράματα φθηνότερα. Αν τροφοδοτείται με υφάλμυρο νερό που περιέχει 0.1% - 0.2% αλάτι (δηλαδή η αγωγιμότητα του νερού είναι στην περιοχή 1500 - 3000 μονάδες), τότε η μονάδα λειτουργεί θαυμάσια και η απόδοσή της μπορεί να φτάσει και το 85%, οπότε το αλμόλοιπο έχει περίπου 0.6% έως 1.3% αλάτι, δηλαδή πολύ λιγότερο από το θαλασσινό νερό.
Εδώ δεν έχουμε πρόβλημα να ρίξουμε κατευθείαν το αλμόλοιπο χωρίς σύστημα διασποράς όχι μόνο στο Λιμάνι του Πορτοχελιού, αλλά και στη λιμνοθάλασσα της Βερβερόντας.
Αν για παράδειγμα ερχόταν το νερό του Ανάβαλου έστω και με σταθερή περιεκτικότητα σε αλάτι 0.1%, τότε μια μονάδα αφαλάτωσης υφάλμυρο θα δούλευε θαυμάσια.

Αλλά:
Όσο το νερό από τις γεωτρήσεις αρχίζει και χειροτερεύει, δηλαδή από 0.1% σε αλάτι γίνεται 0.3%, 0.5%.......0.8%, η απόδοση της μονάδας όλο και μειώνεται.  Στο 0.8% (αγωγιμότητα περίπου 12000 μονάδες), αρχίζει και έχει πρόβλημα και ο φθηνός εξοπλισμός της μονάδας.. Το δε αλμόλοιπο αυξάνει σε ποσότητα αλλά και αλατότητα. Όσο δε το νερό της γεώτρησης πλησιάζει το θαλασσινό νερό, τότε η απόδοση πέφτει στο 50%, τα κράματα τα φτηνά πάνε περίπατο, η άλμη είναι βαριά και θελει καλή διασπορά.
Άρα πρέπει να βγει η Πλειοψηφία του Δήμου, φυσικά με δελτίο τύπου, και να πει τι ακριβώς προδιαγραφές θα έχει η μονάδα που θέλει. Για παράδειγμα: ότι θα κατεργάζεται υφάλμυρο νερό με άλατα από 0.1% έως 0.8% και η απόδοσή της θα είναι από 85% έως 70%, οπότε το μέγιστο αλάτι που θα έχει η άλμη θα είναι 2.6% οπότε δεν χρειάζεται και διασπορά στη θάλασσα.

Σημείωση 4. Να μη ξεχνάμε ότι οι μονάδες αφαλάτωσης είναι ευαίσθητες. Πέφτει η απόδοσή τους, όταν το νερό από τις γεωτρήσεις, έχει ακόμα και ίχνη δισθενούς Σιδήρου, μηχανελαίων, αλλά και μικροβιακού φορτίου.

Σημείωση 5. Αλλού όμως θα αρχίσει άλλο πρόβλημα: Υπάρχει μια αρχή: "Ο ΡΥΠΑΙΝΩΝ ΠΛΗΡΩΝΕΙ". Αφού το Πορτοχέλι και μόνον αφορά η Μονάδα Αφαλάτωσης των 1000 κ.μ./ημέρα, τότε αυστηρά πρέπει να παίρνει νερό από δικές του τοπικές γεωτρήσεις και όχι από άλλους κάμπους. Με την αλατότητα του νερού γεωτρήσεων της περιοχής του να είναι η υψηλότερη της Ερμιονίδας, το καλοκαίρι πρέπει να αντλεί περί τα 1400 κ.μ. υφάλμυρο την ημέρα, για να έχει 1000 κ.μ. πόσιμο.
Θα αντέξουν οι γεωτρήσεις του δεδομένου ότι δεν έχει δίπλα του ψηλά βουνά; Από πού θα έλθει γλυκό νερό στο υπέδαφος του Πορτοχελίου; Γιατί θαλασσινό όσο θέλουμε και εύκολα έρχεται. Η εμπειρία έχει δείξει ότι τα υπόγεια νερά του Πορτοχελίου θα χειροτερέψουν, γιατί θα δέχονται περισσότερο θαλασσινό νερό, αλλά συνήθως επηρεάζονται δυσμενώς και τα γειτονικά υπόγεια νερά.
Και γιατί ΟΧΙ σε μια μονάδα αφαλάτωσης θαλασσινού νερού 1000 κ.μ./ημέρα;

Σημείωση 6. Από τη μια θα αντλούμε νερό φέρνοντας περισσότερο θαλασσινό νερό στα υπόγεια νερά μας, και από την άλλη θα συζητάμε για έργα εμπλουτισμού των υπόγειων υδάτων!!!

Σημείωση 7. Είδαμε να κατασκευάζονται δύο Βιολογικοί Σταθμοί επεξεργασίας λυμάτων, Πορτοχέλι και Θερμήσι. Και τότε ακούγαμε ενθαρρυντικά λόγια για το πρόβλημα που θα λύσουν, μόνο που έμειναν στη μέση. Και τώρα βλέπουμε το παράδοξο, να μεταφέρονται λύματα και μάλιστα υπό πίεση, από το Πορτοχέλι στον Βιολογικό του Κάμπου Κρανιδίου επιβαρύνοντας μια άλλη περιοχή η οποία ήδη αναμένει την τουριστική της αξιοποίηση με το συγκρότημα γκολφ
Βλεπουμε μια αφαλάτωση για το Πορτοχέλι και όχι για την Ερμιονίδα, να αυξάνει την άντληση νερού από τον πιο επιβαρυμένο υδροφόρο ορίζοντα της Ερμιονίδας. Γι΄αυτό ας θυμηθούμε τους σοφούς παππούδες μας: "Δέκα φορές μέτρα και μία κόβε".

Βασίλης Γκάτσος